اهمیت سیستم خنک کننده روغن موتور
خنک کننده روغن موتور یک سیستم حرارتی به شکل لوله است که روغن خودرو از آن عبور میکند. این سیستم یا تبدیل کننده همیشه با یک مایع معمولا آب در تماس است که دمای روغن را کاهش میدهد.
این قطعه به صورت یک رادیاتور کوچک ساخته شده و در بخش جلویی سیستم رادیاتور آب نصب میشود. خنک کننده روغن، دمای روغن موتور را پایین می آورد. زمانی که موتور شروع به کار می کند، دمای روغن بالا می رود، افزایش بیش از حد دمای روغن موتور در عملکرد موتور اختلال ایجاد می کند، برای جلوگیری از این موضوع خنک کننده روغن به کمک یک مبدل حرارتی، روغن داغ موتور را از طریق لولههای خنککننده عبور داده و دمای آن را کاهش میدهد.
علائم خرابی خنک کننده روغن موتور
این مایع خنککننده که معمولاً آب است، به کمک یک پمپ داخل سیستم موتور می فرستد و دمای روغن را در حد تعادل نگه میدارد. با استفاده از خنککننده روغن موتور، دمای موتور کنترل شده و از جوش آوردن یا آسیب رسیدن به قطعات موتور جلوگیری میشود. این فرآیند به موتور کمک میکند تا بدون مشکل به کار خود ادامه دهد و عمر مفید آن افزایش پیدا کند.
نحوه عملکرد و اهمیت سیستم خنککننده روغن موتوردر خودرو
سیستم خنککننده روغن موتور وظیفه ی پایین آوردن دمای روغن را برعهده دارد و از این طریق موجب عملکرد بهتر موتور می شود. زمانی که روغن از مخزن آن گرفته می شود و به بقیه ی اجزا موتور مثل سیلندرها منتقل می شود از برخورد و سایش قطعات بر هم جلوگیری می کند. اما به دلیل روشن بودن موتور حرارت روغن بالا می رود، در این جا هست که سیستم خنک کننده به وظیفهی خود عمل می کند و حرارت روغن را پایین می آورد.
انواع مختلف خنککننده روغن موتور
علائم خرابی خنک کننده روغن موتور، انواع مختلف
خنککننده روغن موتور انواع مختلفی دارد که عبارت است از :
خنککننده روغن با آب
در این نوع، مایع خنککننده (معمولاً آب یا مایع خنککننده موتور) از طریق یک رادیاتور کوچک عبور میکند و دمای روغن را کاهش می دهد و موجب متعادل شدن دمای روغن موتور می شود.
علائم خرابی خنک کننده روغن موتور،خنک کننده با اب
خنککننده روغن با هوا (رادیاتور)
در این نوع خنک کننده، از جریان هوای محیط یا فنهای خنککننده برای پایین آوردن دمای روغن استفاده میکنند. این سیستم به طور معمول به شکل یک رادیاتور کوچک طراحی شده و در سیستمهای پرقدرت یا شرایط حرارتی شدید کاربرد دارند.نشانه دهنده خنک کننده روغن با هوا یا همان رادیاتور هست. مثل خودروهای مسابقهای (Race Cars)،خودروهای اسپرت و عملکرد بالا (High-Performance Cars)،خودروهای شاسیبلند و آفرود (SUVs & Off-Road Vehicles)
علائم خرابی خنک کننده روغن موتور
خنککننده ترکیبی
بعضی سیستم ها از تلفیق دو روش خنککننده روغن به آب و روغن به هوا استفاده میکنند تا در شرایط مختلف بهترین عملکرد را داشته باشند.به طور مثال، سیستم خنک کننده روغن در کیا اسپورتیح و هیوندا توسان از نوع ترکیبی هستند.
خنک کننده ترکیبی
خنککننده روغن الکتریکی
این نوع خنک کننده روغن با استفاده از یک پمپ الکتریکی و جریان هوای کنترلشده، دمای روغن را پایین می آورد و معمولا در خودروهای مدرن با موتورهای کوچک و پرفشار دیده میشود.مثل انواع خودروهای هیبریدی و برقی (HEV، PHEV، BEV)
علائم خرابی خنک کننده روغن موتور خنک کننده الکتریکی
نشانه ی خرابی (علائم) خنککننده روغن موتور
نشتی روغن موتور
افزایش دمای بیش از حد موتور
خروج دود آبی یا غیر عادی از اگزوز
کاهش فشار روغن موتور پ
نشتی مایغ خنک کننده یا آب رادیاتور
کاهش عملکر موتور
ایجاد بوی غیر عادی در محیط موتور
روشن شدن چراغ چک خودرو
نشتی روغن موتور
یکی از علائم خرابی خنک کننده روغن موتور ، وجود لکههای روغن در زیر خودرو یا نشت روغن از اطراف خنککننده هست . با دیدن این نشانه لازم است فورا اقدام به تعمیر و تعویض قطعه نمایید.
افزایش دمای بیش از حد موتور
یکی دیگر از مهم ترین علائم خرابی سیستم خنک کننده روغن ، بالا رفتن حرارت موتور است .زمانی که سیستم خنک کننده آسیب می بیند. دمای روغن افزایش پیدا می کند به تبع آن دمای موتور بالا می رود . در نتیجه موتور دچار اسیب می شود.
خروج دود آبی یا غیر عادی از اگزوز
یکی دیگر از علائم خرابی خنک کننده روغن موتور، مخلوط شدن روغن با مایع خنککننده است که این موضوع باعث تغییر رنگ روغن یا مایع خنک کننده به رنگ شیری یا تیره می شود. در این حالت ممکن است اصطلاحا خودروی شما یاتاقان بزند.
پایین آمدن سطح روغن موتور
پایین آمدن غیر منتظره سطح روغن موتور از دیگر علائم خرابی خنک کننده روغن موتور می باشد. در این صورت لازم هست بلافاصله علت آن مورد بررسی قرار بگیرد.
نشتی مایع خنککننده
نشتی مایع خنک کننده، یکی از علائم خرابی خنک کننده روغن موتور هست. این مشکل زمانی ایجاد می شود که لولهها، شیلنگها و قطعاتی که وظیفه دارند مایع خنککننده را به گردش درآورند و از داغ شدن بیش از اندازه موتور جلوگیری کنند دچار نشتی شده باشند و وظیفه ی خود را به درستی انجام ندهند . در این صورت سطح مایع خنک کننده پایین می آید و موتور دچار آسیب می شود.
کاهش عملکرد موتور
زمانی که شتاب خودرو کم و مصرف سوخت حد معمول بالاتر می رود می تواند نشانه خرابی خنک کننده روغن موتور باشد، دقت کنید اگر به موقع دست به کار نشوید احتمال اینکه خودرو “واشر بزند” وجود دارد.
ایجاد بوی غیر عادی
یکی از علائم هشدار دهنده در خرابی خنک کننده روغن، بوی سوختگی یا دود برخاسته از سوختن روغن می باشد. که موجب اصطکاک بیش از حد قطعات و گرمای بالای موتور می شود. درصورتی که بو شدیدتر باشد باید سریع خودرو را خاموش کنید و سیستم خنک کننده را بررسی نماید.
روشن شدن چراغ چک موتور
یکی از راه های مطلع شدن از خرابی خنک کننده روغن، توجه به علائم هشداردهنده است. روشن شدن چراغ هشدار نشانه ی افزایش دمای موتور، کاهش مایع خنک کننده یا خرابی در سیستم خنک کننده است.
هر کدام از علائم خرابی خنک کننده روغن موتور نیازمند این است که، خودرو توسط یک فرد متخصص مورد بررسی قرار بگیرد. تا با اقدام فوری به تعمیر و تعویض قطعه، از رسیدن آسیب جدی به موتور جلوگیری شود.
سر و صدای غیرعادی موتور
صدای غیرعادی موتور یکی دیگر از علائم هشداردهنده خرابی سیستم خنککننده روغن است. اگر سیستم نتواند به درستی روغن را خنک کند، اجزای موتور تحت فشار زیادی قرار میگیرند و این فشار میتواند موجب ایجاد صداهای غیرطبیعی شود.
اثرات
دلایل بروز علائم خرابی خنک کننده روغن موتور
عوامل مختلفی می تواند موجب خرابی سیستم خنک کننده باشد. عوامل زیر نمونه ی از مهم ترین دلایل می باشند.
فرسودگی (کهنگی)و شکستگی قطعات
نشتی مایع خنککننده
مسدود شدن مبدل حرارتی یا شیلنگها
آسیب دیدن پمپ آب یا واترپمپ
استفاده از مایع خنککننده غیر استاندارد
کاهش عمر و فرسودگی قطعات
معمولا هر قطعه ی یک عمر مفید مشخصی دارد و بعد گذشت زمان به دلیل استفاده زیاد، دچار فرسودگی می شود و کارایی خود را از دست می دهد. در سیستم خنک کننده شیلنگها، اتصالات و مبدل حرارتی در طول زمان فرسوده شده و همین باعث بروز خرابی در سیستم خننک کننده می شود.
گرفتکی در مسیر سیستم خنککننده
یکی از دلایل بروز علائم خرابی خنک کننده روغن، مسدود شدن مسیر سیستم خنک کننده است، که این مسئله دلایلی مختلفی دارد. برای نمونه می توان به استفاده از مایعات بی کیفیت، زنک زدگی درون لوله ها، شلینگ و مبدل حرارتی اشاره کرد. علاوه بر این موارد آسیب دیدن واشرها و درزگیرها باعث وارد شدن گرد و غبار به داخل سیستم شده و در مسیر آن گرفتگی ایجاد می کند.
نشتی اتصالات
یکی از متداول ترین عوامل بروز خرابی در سیستم خنک کننده روغن، نشتی در اتصالات سیستم خنک کننده خودرو می باشد. این مشکل معمولا به دلیل شل شدن اتصالات، آسیب دیدگی حلقه های اتصال (واشرها) یا لوله ها، شیلنگ ها و استفاده از اجزای غیر استاندارد می باشد.
بهترین بازه برای تعویض سیستم خنککننده روغن موتور
تعویض به موقع سیستم خنک کننده بسیار اهمیت دارد، با مشاهده ی علائم خرابی خنک کننده روغن موتور که در این مقاله به صورت مفصل بیان شد، در اولین فرصت بعد از بررسی و عیب یابی، در صورت نیاز اقدام به تعویض این سیستم نمایید.و از آسیب رسیدن به موتور و دیگر قطعات جلوگیری نمایید. برای تعیین زمان مناسب به موارد زیر دقت نمایید.
دستورالعمل سازنده خودرو
نشانه و علائم فنی
شرایط کارکرد خودرو
دستورالعمل سازنده خودرو
سازندگان خودرو در دفترچه راهنمای خودرو، معمولاً مسافت یا زمان مشخصی را برای تعویض سیستم خنک کننده روغن پیشنهاد میکنند (مثلاً هر 30,000 تا 50,000 کیلومتر یا هر 2 تا 3 سال).
نشانه و علائم فنی
در صورت مشاهده ی تغییر رنگ در روغن خنککننده یا بوی سوختگی، یا علائمی مثل افزایش دمای موتور، نشتی یا کاهش سطح مایع خنککننده، بهتر است روغن خنککننده تعویض شود.
شرایط کارکرد خودرو
وقتی رانندگی با خودرو در شرایط آب و هوای گرم یا در شهرهای پرترافیک انجام می شود، به علت فشار بیش از حد به موتور باید روغن خنک کننده زودتر از زمان پیشنهادی تعویض شود.
سرویسهای دورهای
در سرویسهای دورهای خودرو، سیستم خنککننده روغن موتور بررسی میشود و در صورتی که کیفیت روغن کاهش یافته باشد، نیاز هست که تعویض شود. بهتر است کیفیت و سطح روغن خنککننده را به صورت دوره ای بررسی نمایید ،در صورت مشاهده ی هرگونه نشانه غیرعادی، اقدام به تعویض نمایید.
سوالات متداول
1. علائم خرابی خنک کننده روغن موتور چیست؟
از علائم خرابی خنک کننده روغن موتور می توان به افزایش دمای روغن، خاصیت روان کاری پایین ، نشتی روغن و خرابی لوازم یدکی داخل موتور است. این دلایل و نشانه ها روی شتاب و قدرت موتور اثر می گذارد و موجب می شود مصرف سوخت بلا برود .
2. چگونه متوجه شویم که خرابی خنک کننده روغن موتورشده است؟
از مهم ترین علائم خرابی خنک کننده روغن موتور که می توان قبل آسیب جدی به موتور اقدام به تعمیر و تعویض قطعه کرد، می توان به این موارد اشاره کرد، تغییر رنگ روغن موتور یا نشت کردن آن، بالا رفتن حرارت موتور،بیشتر شدن مصرف سوخت خودرو ا و نهایتا موتور به اصطلاح عامیانه خوب کار نمی کند.
3. آیا خرابی خنککننده روغن موتور باعث افزایش مصرف سوخت میشود؟
بله، زمانی که علائم خرابی خنک کننده روغن موتور نادیده گرفته شود و به موقع تعمیر و تعویض نشود، موتور خودرو تحت تاثیر این قطعه قرار می گیرد .زیرا روغن موتور خاصیت روان کاری خود را از دست می دهد در نتیجه قطعات خودرو دچار اصطکاک می شوند، که علاوه بر بالا رفتن گرمای موتور خودرو، مصرف سوخت بیشتر می شود.
4.خرابی خنککننده روغن موتور چه تاثیری بر عملکرد خودرو دارد؟
زمانی که یکی از علائم خرابی خنک کننده روغن موتور دیده شد باید سریع اقدام به بررسی و علت یابی کنید و در صورت نیاز اقدام به تعمیر و تعویض قطعه نمایید . زیرا بی توجهی به این نشانه ها میتواند به خرابی قطعات داخلی موتور مانند یاتاقانها، پیستونها و میللنگ منجر شود و عمر موتور را کاهش دهد. در نتیجه هزینه تعمیر هم بالاتر می رود.
5.آیا خرابی خنککننده روغن موتور قابل تعمیر است؟
بله، زمانی که علائم خرابی خنک کننده روغن موتور را مشاهده کردید. حتما به کمک یک مکانیک متخصص اول علت را بررسی کنید و بعد از شناسایی مشکل اقدام به برطرف کردن آن نمایید، در این مرحله می توانید با تنظیم سیستم خنک کننده یا تعویض قطعه ی آسیب دیده هزینه ی تعمیرات را کاهش دهید.
6. علائم خرابی خنک کننده روغن موتور چگونه بر عمر موتور تأثیر میگذارد؟
زمانی که در مراحل اولیه علائم خرابی خنک کننده روغن موتور مشکل را جدی نگیریم باعث کاهش عمر مفید موتور میشود. دمای بالا و روغن بیکیفیت میتواند آسیبهای جدی به لوازم یدکی موتور خودرو وارد کند، که در نهایت علاوه بر تعمیرات پرهزینه و عمر مفید خودرو کاهش پیدا می کند.
7. ایا استفاده از روغن موتور با کیفیت، در پیشگیری از خرابی خنک کننده مؤثر است ؟
استفاده از روغن موتور با کیفیت در جلوگیری از خرابی خنککننده روغن موتور بسیار تاثیر گذار است .وقتی از روغن های متفرقه و بی کیفیت استفاده می کنید، از انجا که این روغن ها ناخالصی بالای دارند اصطکاک قطعات را زیاد می کنند د رنتیجه دمای موتور بالا می رود .به نوعی می شود گفت این روغن ها نمی توانند سیستم خنککننده را فعال نگه دارد و در نتیجه موجب خرابی قطعات مختلف موتور می شوند.
جمع بندی
در این مقاله به بررسی علائم خرابی خنک کننده روغن موتور و زمان مناسب برای تعویض آن پرداختیم و سعی کردیم اطلاعات جامع و کامل در مورد عملکرد این قطعه و نقش آن بر عملکرد بهینه موتور خودرو ارائه کنیم. دانستیم این قطعه گرمای اضافی موتور را تخلیه کرده و مانع آسیب رسیدن به سایر قطعات مرتبط میشود. بنابراین نقش مهمی را در عملکرد بهینه موتور خودرو و حفظ سلامت آن ایفا میکند